Pandemiden dolayı diş problemlerini ertelemeyin

Koronavirüs salgını, yaşamımızı etkilemeye devam ediyor. Koronavirüsün dağılmasını yasaklamak ismine yaşam stilimizde büyük farklılıklar görülürken, pek çok insan virüse tutulma evhamıyla, temkin emelli olarak, sağlık meselelerini bile erteleyebiliyor. Diş hastalıkları da en çok ertelenen rahatsızlıklar arasında yer alıyor. Bu vaziyetin, koronavirüs salgınının vaktinin uzaması ile beraber rehabilitasyonu ötelenen ufak bir çürüğün gelişerek diş kaybına dönüşmesine neden olbielceğini söyleyen Dt. Aslı Tapan, pandemi yarıyılında ağız ve diş sıhhatinde dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi.

Zorunlu temkinler alınıyor

Salgının başlarında diş doktorlarının ortak görüşü yalnızca acil müdahale gerektiren operasyonların yapılması biçimindeydi. Bu yarıyılda sadece şiddetli ağrı, düşme veya çarpma neticeyi dişlerin darbe alması, kırılması, diş takmasının düşmesi, ağızdaki sabit onarımın kırılması,  kopması ve çene travmaları gibi acil vaziyetlere müdahale edildi. Fakat sürecin uzaması, acil gidişatı olmayan ve rehabilitasyonlarını erteleyen hastaların da tablolarının ağırlaşmasına ve şikayetlerin çoğalmasına neden oldu.

Kolay bir diş ağrısında dahi uzun zaman beklemek, sualin giderek derinleşmesine ve uygulanacak rehabilitasyonun da kapsamının genişlemesine, vaktinin uzamasına yol açabilmektedir. Kronik rahatsızlıkları da olan hastaların diş çürükleri ilerleyerek daha ağrılı ve enfeksiyonlu bir tabloya dönüşebilmektedir. Vaziyetin bu hale gelmesini yasaklamak ismine hastalar sağlık kurumuna, muayenehanelere ya da muayenehaneye gelmeden evvel diş doktorlarıyla konuşmalı, var olan meseleyi anlatmalı, beklemenin ne gibi problemler yaratabileceği ya da erken müdahalenin avantajları hakkında karar verilmeli ve bu güzergahta hareket edilmelidir.

Pandemi yarıyılında rehabilitasyonlar hastayı ve doktoru gözetecek biçimde temkinler alınarak uygulanmaktadır. Diş doktorları ve dayanakçı sağlık personeli zati pandemi evvelinde de kullandıkları gözetici donanımları, başka bir deyişle maske, gözlük ve eldivenleri, bu yarıyılda daha dikkatli ve yoğun kullanmaya başlamıştır. Daha büyük ve gözetici gözlükler, siperlikler takarak, gözetici tulumlar, sterilize önlükler giyilmektedir. Ayrıca hastaları saat aralıklı randevu ile kabul ederek, harekât odalarının her hastadan sonra rutin olarak sterilizasyonunun sağlanması ve havalandırılması; hasta, diş doktoru ve sağlık personelini virüse karşı gözetmektedir.

Enfekte tehlikeyi en aza indiriliyor

Hastaların olabildiğince kısa vakitlerde muayenehane, muayenehane ya da sağlık kurumu civarında bulunmasını sağlamak öncelikler arasında yer almaktadır. Buradaki emel rehabilitasyonları sağlıklı ve süratli ilerletmektir. Hasta geldiğinde ateş ölçümleri yapılarak hastanın şikayetleri alınmaktadır. Dişinde ne gibi kasvetler yaşıyor, Covid-19 açısından tehlike taşıyor mu? gibi ayrıntılar denetlenmektedir. Tam bunlara ek olarak her hastadan ameliyathane prosedürlerine uygun bir biçimde, dün Covid-19 testi istenmekte ve testi olumsuz çıkanlara harekât yapılmaktadır. Seçim olarak kısa sürecek operasyonlar öncelikli yakalanmaktadır. Uzun sürecek operasyonlarda ise hasta ve diş doktoru vaziyetin aciliyetini değerlendirerek karar vermelidir.

Her hastadan sonra etrafın sterilize edilmesi büyük ehemmiyet taşımaktadır. Prototip onarım tasarlanıyorsa; miktarların sterilize hale getirilmesi, aletlerin dezenfekte edilmesi zaman alan harekâtlardır. Bu da hasta aralarına gereken zaman boşluğunun korunmasını zorunlu kılmaktadır. Bekleme salonlarında da hasta bekletmek doğru değildir. Aynı etrafta bekleyen insanlar etrafı enfekte edebilmektedir. Pandemi yarıyılında tetkik odalarına hasta yakını da alınmamaktadır. Tam bu temkinler hastaların diş rehabilitasyonlarının virüs tehlikeyi yaşamadan reelleşmesi için alınmaktadır.

Çocuklarınıza misal olun

Pandemi yarıyılında da konutta diş bakımlarının çok iyi yapılması ve aksatılmaması gerekmektedir. Hastalığın yayılımını en aza indirmek ismine alınan temkinler ve kısıtlamalar neticeyi insanlar konutlarında daha çok zaman geçirmek zorunda kalmaktadır. Az hareket etmek ve kasvetten daha çok atıştırmak, herkesin yaşadığı meseleler arasında yer almaktadır. Gece geç saatlere kadar bilgisayar ya da tv başında olmak, atıştırma yapma olasılığını artırmaktadır. Bu stil tüketiminin çoğalması, insanların kolili ve sağlıksız yiyecekleri daha çok harcamasına neden olabilmektedir. Sağlıksız yiyeceklerin fazla harcanması ve önemsememe edilen ağız sıhhati diş eti hastalıklarında çoğalışa yol açmaktadır. Bunu önlemek için gece uyumadan evvel kesinlikle ağız bakımı yapılmalıdır.

Diş, diş eti ya da oluşacak başka problemlerin önüne geçebilmek için ağız bakımına ekstra önemsemek gerekmektedir. Atıştırmalıklar eksiltilmeli, daha sağlıklı alternatifler harcanmalı, rutin olarak dişler kumpaslı bir biçimde fırçalanmalı ve ara surat pakliği aksatılmamalıdır. Ağız bakımı için doğru mahsuller, doğru zamanda kullanılırsa ağız hijyeni ve sıhhati korunacaktır. Çocukların da konutta bulunduğu bu yarıyılda aynı ihtarlar şüphesiz çocuklarımız için de geçerlidir. Erişkinlerin ağız bakımını ve pakliğini kumpaslı bir biçimde yapması çocuklarımız için misal olacak, onlara ağız bakım alışkanlığını öğretecek ve ağız sağlıklarını gözetecektir.